Elżbieta spuściła wzrok na dłonie, wciąż zaciśnięte na zamkniętej książce. Skóra na palcach pobielała od napięcia. W jej sercu nie było już spokoju. Słowa Aleksandra spadły na nią niczym grad lodowych igieł, przeszywających prosto w głąb.
— Aleksandrze… — odezwała się w końcu głosem cichym, ale stanowczym. — Nie pozwolę ci więcej mówić w ten sposób o moich rodzicach.
Zatrzymał się w pół kroku i spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Nie pozwolisz? — powtórzył z gorzkim uśmiechem, unosząc brew. — A co zrobisz, Elżbieto? Pobiegniesz się poskarżyć ojcu? A może twoja matka ułoży ci morał, który mi wygłosisz przed snem?
Powoli podniosła głowę. W jej oczach nie zobaczył gniewu, lecz coś znacznie groźniejszego — chłodną, kamienną determinację.
— Nie muszę nikomu się żalić. Mówię ci ja: jeśli nie przestaniesz, jeśli nie zakończysz tego pogardliwego tonu wobec mojej rodziny, nie zostanę tu, by tego słuchać.
Słowa opadły między nich ciężko, jak głazy. Aleksander zamrugał, jakby nie dowierzał, że dobrze usłyszał.
— To groźba? — wymamrotał.
— Nie. To obietnica.
W salonie zaległa cisza. Tylko stary zegar na kominku wybijał równy rytm sekund. Aleksander przeczesał włosy dłonią i westchnął.
— Nie rozumiesz… — wybuchł w końcu, głos miał drżący między gniewem a desperacją. — Ja nie proszę dla kaprysu. W moim świecie samochód to symbol, oznaka szacunku. Kiedy zjawiam się wśród dyrektorów, a każdy wysiada z limuzyny, a ja podjeżdżam kilkuletnim gratem, patrzą na mnie jak na parweniusza, na oszusta. A twój ojciec, zamiast pomóc mi stanąć na ich poziomie, podcina mi skrzydła!
Elżbieta patrzyła na niego nieporuszona. Jego tłumaczenia odbijały się od niej jak od lodowej ściany.
— Aleksandrze — odrzekła spokojnie — problem w tym, że samą swoją wartość mierzysz oczami innych. A prawdziwa wartość człowieka nie leży w samochodzie ani w garniturze.
Mój ojciec nie jest biedakiem, jak go nazywasz. Ma wszystko, czego potrzebuje, a ponad wszystko — ma spokój, którego twoje pieniądze ci nie dadzą.
Aleksander roześmiał się krótko, sucho.
— Tania filozofia. Gdyby zależało ode mnie, mielibyśmy już wszystko: domy, wille, samochody. Ale twój ojciec chowa każdy grosz jak smok swój skarb, a ty mu ślepo przytakujesz.
— Nie ślepo — poprawiła go. — Z szacunkiem. Bo on i moja matka budowali cierpliwie to, co ty chcesz roztrwonić w swojej pysze.
Oczy Aleksandra zwęziły się. Mur niezrozumienia i pychy wyrastał coraz wyżej.
— Powiedz wprost, Elżbieto! — wykrzyknął. — Po czyjej jesteś stronie? Po stronie ojca, który mnie upokarza, czy swojego męża?
Wzięła głęboki oddech. To pytanie bolało ją najmocniej. Kochała męża, lecz więzi krwi, więź z rodzicami, była nierozerwalna.
— Nie ma „strony”. Nie muszę wybierać. Ale jeśli mnie do tego zmusisz, wybiorę to, co uczciwe i słuszne. A dziś wieczorem ty nie jesteś uczciwy — jesteś zaślepiony gniewem i pychą.
Aleksander opadł ciężko na kanapę, nagle wyczerpany, jakby cała energia uleciała z niego w jednej chwili.
— Elżbieto… — wymamrotał jak dziecko. — Ja tylko chciałem być szanowany.
Ona podeszła, odłożyła książkę na stolik i położyła mu dłoń na ramieniu. Nie był to dotyk ciepły, lecz stanowczy.
— Szacunku nie kupuje się samochodami. Szacunek zdobywa się godnością.
Podniósł na nią wzrok i po raz pierwszy zobaczył w jej oczach nie tylko czułość, lecz też niezłomną siłę córki Piotra i Anny — rodziców, których przed chwilą obraził.
Elżbieta cofnęła się o krok.
— Jeśli chcesz być ze mną, musisz nauczyć się ich szanować. Jeśli nie… — nie dokończyła, lecz echo słów zawisło nad nim jak miecz.
Aleksander ukrył twarz w dłoniach. Już wiedział, że przegrał. Nie z teściem, ale z kobietą, która prostymi słowami obnażyła pustkę w jego wnętrzu.
Zegar wybił dziewiątą, dźwięk rozległ się jak wyrok.
Elżbieta podniosła książkę, otuliła się pledem i skierowała do sypialni. Zatrzymała się w drzwiach, spojrzała na niego i rzekła:
— Pomyśl dobrze, Aleksandrze. Nie mogę żyć w domu, gdzie moi rodzice są poniżani. Wybór należy do ciebie.
Zamknęła powoli drzwi. W salonie został tylko Aleksander — sam, z porzuconymi kluczami i własnymi demonami.
I po raz pierwszy cisza nie była spokojem, lecz karą.
